Ministerstwo Zdrowia skierowało do uzgodnień międzyresor­towych nowelizację ustawy o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta. Jedną z ważniejszych zmian będzie kwestia uregulowania zasad przechowywania dokumentacji medycznej po zakończeniu działalności leczniczej, w przypadku śmierci lekarza, pielęgniarki czy położnej, prowadzących indywidualne praktyki zawodowe. Problem ten często zgłaszają ich spadkobiercy albo wręcz przypadkowe osoby lub instytucje, które podejmują działalność w lokalu, w którym funkcjonowała taka praktyka. W rezultacie, z powodu pozostawiania dokumentacji medycznej w przypadko­wym miejscu albo przechowywania jej w warunkach niezapewniających nale­żytego zabezpieczenia, prawo pacjenta do jego dokumentacji medycznej, a tak­że ochrony zawartych w niej danych i informacji, nie może być w należy­ty sposób realizowane. Ministerstwo Zdrowia proponuje w związku z tym, aby przechowywaniem dokumentacji medycznej zajmowały się podmioty związane zawodowym kodeksem etyki lub mające przymiot wiary publicznej.   Kto przechowuje dokumentację   W odniesieniu do dokumentacji medycz­nej prowadzonej przez podmioty lecz­nicze niebędące przedsiębiorcami (samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, jednostki budżetowe) oraz przez instytuty badawcze, miejsce jej przecho­wywania po zakończeniu działalności, zdaniem ministra zdrowia, powinien wskazywać podmiot tworzący albo podmiot sprawujący nadzór nad podmiotem leczniczym. Mógłby on przechowywać dokumentację we własnym archiwum albo przekazać ją do prze­chowywania innemu podmiotowi leczniczemu, którego statut przewidywałby prowadzenie tego rodzaju działalności. Pozostałe podmioty lecznicze mogłyby w razie zaprzestania działalności wydać dokumentację medyczną pacjentom, za pokwi­towaniem. Z kolei tę jej część, która nie została odebrana przez pacjentów, należałoby przechowywać w warunkach gwarantujących zabezpieczenie jej przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub utratą i dostępem osób nieuprawnionych, a także umożliwiających jej udostępnienie bez zbędnej zwłoki. Dozwolone byłoby np. prze­kazanie dokumentacji do przechowywania innemu podmiotowi leczniczemu. Rozwiązanie polegające na wydaniu dokumentacji pacjentom miałoby zastosowanie również w przypadku zaprze­stania udzielania świadczeń zdrowotnych w ramach praktyk zawodowych lekarzy, pielęgniarek lub położnych. Natomiast w przypadku nagłej śmierci lekarza, pielęgniarki położnej, prowadzących indywidualną praktykę zawodową, właściwa do prze­jęcia dokumentacji medycznej w celu jej wydania pacjentom byłaby okręgowa izba lekarska albo okręgowa izba pielęgniarek i położ­nych, odpowiednia dla miejsca wykonywania praktyki zawodowej. Samorząd zawodowy byłby też zobowiązany do przechowywania dokumentacji medycznej, której pacjenci nie odbiorą. Należy podkreślić, że obowiązkiem samorządu zawodowego byłoby wydanie pacjentom dokumentacji medycznej w przypadku nagłej śmierci lekarza, pielęgniarki, położnej prowadzących indywidual­ną praktykę zawodową, natomiast konieczność przechowywania dotyczyłaby tylko dokumentacji, po którą nie zgłoszą się pacjenci. Obowiązek ten stanowi element sprawowania pieczy nad wykony­waniem zawodu lekarza, pielęgniarki, położnej w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Wskazuje na to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 grudnia 2010 r. (sygn. akt K 20/08), w którym Trybunał orzekł o zgodności m.in. art. 37b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, nakła­dającego na Krajową Radę Komorniczą obowiązek przechowywania akt spraw, w których postępowanie zostało zakończone, oraz zamkniętych urządzeń ewidencyjnych z art. 17 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał uznał, że wejście w życie regulacji dotyczącej postępowania z aktami spraw, które zostały zakończone ze względu na ich status, wartość prawną oraz infor­macyjną, należy uznać za niezbędne do ochrony porządku publicznego. Służy to też sprawowaniu pieczy nad należytym wyko­nywaniem zawodu komornika w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony.   Gdy wykreślenie z rejestru następuje z urzędu... W przypadku gdy wykreślenie podmiotu wykonującego działalność leczniczą z rejestru podmiotów wykonujących działalność lecz­niczą następuje z urzędu, organ prowadzący rejestr wzywałby ten podmiot do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji medycznej w wyznaczonym terminie. W razie bezskutecznego upływu tego termi­nu organ prowadzący rejestr wskazywałby to miejsce (spośród podmiotów leczniczych prowadzących taką działalność statutową) i zobowiązywał podmiot do przekazania dokumentacji medycznej. Zgodnie z ustawą z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczni­czej informacja o miejscu przechowywania dokumentacji medycznej po zakończeniu działalności leczniczej jest ujawniana w reje­strze podmiotów wykonujących działalność leczniczą prowadzonym odpowiednio przez wojewodów oraz okręgowe rady lekarskie lub okręgowe rady pielęgniarek i położnych. Dokumentacja medyczna prowadzona w postaci elektronicznej po zakończeniu działalności leczniczej byłaby natomiast przekazywana do Systemu Informacji Medycznej (SIM). W tym celu powin­na zostać zarejestrowana w indeksie dokumentacji medycznej prowadzonym w Projekcie „Elektroniczna Platforma Gromadzenia, Analizy i Udostępnia­nia Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych”. Do dokumentacji nieza­rejestrowanej w tym indeksie miałyby zastosowanie przepisy dotyczące dokumen­tacji prowadzonej w postaci papierowej. W celu zapewnienia kompletności regu­lacji Ministerstwo Zdrowia proponuje dodanie przepisu zobowiązującego każdą osobę, która znajdzie się w posiada­niu dokumentacji medycznej, do nie­zwłocznego powiadomienia o tym organu prowadzącego rejestr podmiotów wyko­nujących działalność leczniczą. Organ taki byłby zobowiązany do podjęcia działań zmierzających do zabezpieczenia doku­mentacji zgodnie z przepisami ogólnymi. W związku z nałożeniem na samorzą­dy zawodowe lekarzy oraz pielęgniarek i położnych obowiązku zabezpieczenia i przekazania pacjentom dokumentacji medycznej po śmierci lekarza, pielęgniarki lub położnej wykonujących indywidualną praktykę zawodową oraz przechowywa­nia dokumentacji nieodebranej przez pacjenta, Ministerstwo Zdrowia zakłada rozszerzenie w tym zakresie zadań samorządów zawodowych określonych w ustawie z 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich oraz ustawie z 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych.     Tekst autora bloga ukazał się w styczniowym wydaniu miesiecznika "Zarządzanie placówką medyczną"