Projekt „E-zdrowie dla Mazowsza” realizowany jest przez samorząd województwa mazowieckiego z 23 partnerami – szpitalami, dla których samorząd jest podmiotem tworzącym lub właścicielem. Projekt współfinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu II „Przyspieszenie e-rozwoju Mazowsza” RPO WM 2007-2013. Całkowita wartość projektu to aż 88 mln zł, z czego dofinansowanie unijne to blisko 73 mln zł. Do tej pory Mazowiecki Szpital Bródnowski w Warszawie Sp. z o.o., który jest liderem projektu, wyłonił w przetargach menedżera projektu, którym została firma FXGrail Sp. z o.o., oraz pomoc prawną projektu, którą prowadzić będzie „Kancelaria Radców Prawnych Wojciechowski, Jaśkiewicz, Świąder” Spółka Partnerska.  Zostały już podpisane z nimi umowy. W ramach projektu będą realizowane m.in. następujące zadania: zakup sprzętu i oprogramowania (HIS, EDM, program do przygotowywania analiz statystyczno-ekonomicznych), prace modernizacyjne sieci oraz zakup urządzeń aktywnych oraz przeprowadzenie audytu bezpieczeństwa systemu. Obecnie trwają prace nad przygotowaniem postępowania przetargowego na zakup sprzętu i oprogramowania. Analiza sytuacji zinformatyzowania placówek biorących udział w projekcie wykazała, że poszczególne placówki prezentują bardzo zróżnicowany poziom przygotowania do realizacji projektu  „E-zdrowie dla Mazowsza”. Niektóre nasze szpitale dysponują już kompletnymi i sprawnie działającymi systemami informatycznymi, a inne muszę jeszcze przygotować infrastrukturę potrzebną do wdrażania projektu. Zadanie ustandaryzowanie i ujednolicenie infrastruktury niezbędnej do realizacji projektu we wszystkich szpitali zostało powierzone menedżerowi projektu. Małopolski System Informacji Medycznej W ramach projektu stworzony będzie regionalny system informacji medycznej umożliwiający wymianę dokumentacji medycznej pomiędzy systemami funkcjonującymi w służbie zdrowia i udostępnienie elektronicznych usług medycznych w skali regionu. MSIM zintegrowany będzie Elektroniczną Platformą Gromadzenia, Analizy i Udostępniania Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych" (P1), umożliwi przetwarzanie i przesyłanie dokumentacji medycznej pomiędzy jednostkami medycznymi w regionie, a także zapewni łatwiejszy dostęp do dokumentacji medycznej pacjentom. Przyczyni się również do rozwoju usług publicznych opartych na ICT poprzez: Projekt ma charakter pilotażu, bierze w nim udział siedem wojewódzkich podmiotów leczniczych:

  • Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II w Krakowie
  • Szpital Specjalistyczny  im. J. Śniadeckiego w Nowym Sączu
  • Szpital Wojewódzki im. św. Łukasza w Tarnowie
  • Szpital Specjalistyczny im. J. Dietla w Krakowie
  • Wojewódzki Specjalistyczny Szpital im. św. Ludwika w Krakowie
  • Krakowskie Centrum Rehabilitacji i Ortopedii
  • Szpital Specjalistyczny im. Ludwika Rydygiera w Krakowie Sp. z o. o.

Zakłada się, że pilotaż umożliwi wypracowanie standardów wymiany elektronicznej dokumentacji medycznej pomiędzy jednostkami medycznymi we współpracy z projektem P1 (Elektroniczna Platforma Gromadzenia, Analizy i Udostępniania zasobów cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych, realizowanym przez Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia), które zostaną wdrożone w skali całego regionu.   W ramach projektu opracowana została dokumentacja projektowa, w tym koncepcja techniczna oraz studium wykonalności. Zawarto także umowy z dostawcami systemów szpitalnych jednostek uczestniczących w projekcie w zakresie wykonania interfejsu komunikacyjnego pomiędzy HIS a MSIM. Jeszcze w tym roku planowane jest uruchomienie postępowania przetargowego na stworzenie i wdrożenie systemu MSIM. Budżet projektu to niemal 8,3 mln zł. W perspektywie finansowej UE 2014 – 2020, zgodnie z Wstępnym projektem Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014 -2020 (dokumentem przyjętym Uchwałą Nr 821/14 Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 29 lipca 2014 r.), planowana jest kontynuacja projektu (m.in. rozbudowa systemu oraz włączenie pozostałych jednostek medycznych z regionu). Zachodniopomorski System Informacji Medycznej Województwo Zachodniopomorskie nie było dotychczas odpowiedzialne za realizację projektu regionalnego z zakresu e-zdrowia. Jedynym znaczącym projektem realizowanym na terenie województwa,  m.in. z udziałem szpitali, dla których organem tworzącym jest Samorząd Województwa, był transgraniczny projekt telemedyczny pn. „Telemedycyna w Euroregionie Pomerania – sieć Pomerania”. Projekt ten był koordynowany przez Pomorski Uniwersytet Medyczny, a uczestniczyły w nim szpitale polskie oraz niemieckie. Województwo Zachodniopomorskie znajduje się obecnie na etapie projektowania ostatecznego kształtu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Ewentualne, przyszłe projekty dotyczące zagadnień z zakresu e-zdrowia, najprawdopodobniej będą mogły być realizowane w Osi Priorytetowej IX – Infrastruktura Publiczna, gdzie znajduje się Priorytet Inwestycyjny 2.3 „Wzmocnienie zastosowań TIK dla e-administracji, e-uczenia się. E-włączenia społecznego, e-kultury i e-zdrowia.” Kujawsko-pomorskie e-zdrowie Projekt  e-Zdrowie w województwie kujawsko-pomorskim to  jeden z modułów  projektu „e-Usługi  -  e-Organizacja pakiet rozwiązań informatycznych dla jednostek organizacyjnych województwa kujawsko-pomorskiego” Wartość całego projektu 105 544 725 zł. W  realizacji modułu uczestniczy 25 Partnerów - szpitali zlokalizowanych na terenie województwa  kujawsko-pomorskiego. Całkowita wartość modułu e-Zdrowie  wynosi    46 053 680,27 zł.  Moduł e-Zdrowie został podzielony na cztery zadania:

  • Modernizacja i uzupełnienie infrastruktury teleinformatycznej: sieci komputerowe LAN.
  • Dostawa i wdrożenie oprogramowania RIS/PACS wraz z niezbędnym sprzętem oraz CR.
  • Dostawa i wdrożenie systemów szpitalnych (HIS).
  • Dostawa i wdrożenie rozwiązania regionalnego e-Zdrowie wraz niezbędnym sprzętem (EHR).

Dotychczas zrealizowano zadanie pierwsze.  Zadanie drugie jest na etapie postępowania przetargowego. Kolejne postępowania przetargowe będą uruchamiane w grudniu br. Urząd Marszałkowski planuje w kolejnej perspektywie finansowej kontynuację inwestycji związanych z e-Zdrowiem. Będą tworzone i realizowane nowe projekty głównie w zakresie rozwoju systemów dziedzinowych oraz poszerzenie zakresu dostępnych danych i dokumentów z poziomu regionalnego repozytorium Pomorskie e-zdrowie Województwo pomorskie nie prowadziło, w perspektywie finansowej 2007-2013 projektów z zakresu e-zdrowia, obejmujących informatyzację podmiotów leczniczych. Kilka  z podmiotów leczniczych dla których samorząd województwa jest organem tworzącym wdrażało indywidualnie projekty dotyczące informatyzacji. Aktualnie urząd marszałkowski prowadzi analizę stanu obecnego oraz potrzeb w zakresie informatyzacji podmiotów leczniczych (SP ZOZ i SPH) dla których Samorząd Województwa Pomorskiego jest organem tworzącym oraz dokumentów studium wykonalności i wniosku o dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 dla projektu "Pomorskie e-Zdrowie" o szacunkowym budżecie 150 mln zł. Realizacja projektu „Pomorskie e-Zdrowie” objąć ma lata 2014 – 2018 i przewiduje rozbudowę oraz modernizację systemów informatycznych wraz z niezbędną infrastrukturą i koniecznymi szkoleniami w 20 pomorskich podmiotach leczniczych, zlokalizowanych w 8 miejscowościach: w Gdańsku – 10 podmiotów, w Słupsku – 3 podmioty, w Gdyni – 2 podmioty, po jednym podmiocie w Sopocie, Starogardzie Gdańskim, Kościerzynie, Wejherowie oraz w Prabutach. Liderem projektu będzie Samorząd Województwa Pomorskiego, którego siedziba znajduje się w Gdańsku. W zakresie powiązanym z e-zdrowiem, urząd marszałkowski działając wspólnie z  podmiotami leczniczymi dla których jest organem tworzącym, wdrożył, w 2013 r, system klasy BI wspomagający zarządzanie podmiotami leczniczymi oraz nadzór nad ich działalnością. Podlaski system informacyjny e-zdrowie Aktualnie Urząd Marszałkowski realizuje w partnerstwie z 36 partnerami (26 podmiotów leczniczych oraz 10 urzędów powiatowych) projekt, którego celem jest m.in. budowa kompleksowego, wojewódzkiego systemu informatycznego e-Zdrowie, otwartego na wszystkich świadczeniobiorców woj. podlaskiego, umożliwiającego płynną wymianę danych medycznych i informacji między istniejącymi już systemami, także centralnymi. Wartość projektu to blisko 60 mln. zł. i jest finansowany w ramach IV osi priorytetowej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego, Społeczeństwo Informacyjne. W ramach projektu przewiduje się budowę lub modernizację w podmiotach leczniczych serwerowni, ich wyposażenie w nowoczesny sprzęt serwerowy i sieciowy. Wszystkie podmioty lecznicze mają być połączone w jedną sieć WAN. W ramach projektu zbudowana zostanie platforma regionalna, a podmioty lecznicze otrzymają systemy EDM, EOD, oraz systemy typu HIS, ERP i BI. Powstaną także dwa portale: portal pacjenta i lekarza oraz portal menadżera, które umożliwią pacjentowi rejestrację do lekarza i zarządzanie wizytami, dla lekarza dostęp do informacji medycznej, dla kadry zarządzającej możliwość analiz finansowych. Głównym wykonawcą projektu jest firma Comarch. W ramach podpisanej 27 listopada 2013 r. z urzędem marszałkowskim umowy (23.852.258,77 zł. ) Comarch Polska SA ma dostarczyć i wdrożyć następujące systemy:

  • Platforma Regionalna w UMWP (w tym m.in.: Regionalne Repozytorium Dokumentacji Medycznej, Regionalny System typu Business Intelligence (BI) z Hurtownią Danych, Portal Pacjenta, Portal Menedżerski, systemy rejestrów),
  • systemy klasy ERP (Enterprise Resource Planning), typu BI z Hurtownią Danych, typu HIS (Szpitalny System Informacyjny), typu EOD (Elektroniczny Obieg Dokumentów), typu EDM  (Elektroniczna Dokumentacja Medyczna) i lokalnej warstwy integracyjnej w 26 podmiotach medycznych z województwa, biorących udział w projekcie.

Obecnie prawie wszystkie postępowania publiczne są rozstrzygnięte. Zakończył się pilotaż w wybranych jednostkach leczniczych, analizowane są jego wyniki. Obecnie urząd marszałkowski rozpoczyna wdrożenie w kolejnych podmiotach oraz testuje funkcjonowanie platformy regionalnej.  Ostateczne produkcyjne uruchomienie Podlaskiego Systemu Informacyjnego e-Zdrowie jest planowane na kwiecień 2015 rok. Projekt urząd marszałkowski traktuje jako punkt wyjścia do nowej perspektywy finansowej. Planuje się rozszerzenie liczby podmiotów, które komunikować się będą za pośrednictwem platformy regionalnej. tak, aby  finalnie objąć systemem wszystkie jednostki lecznicze funkcjonujące na Podlasiu Świętokrzyskie e-zdrowie Okres trwania projektu to luty 2010r. - listopad 2013r. Budżet Projektu to: 18 111 207,82 PLN. Projekt realizowany w ramach RPO Województwa Świętokrzyskiego w ramach Działania 2.2  „Budowa infrastruktury społeczeństwa informacyjnego oraz wzrostu potencjału inwestycyjnego regionu” Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007-2013. Partnerzy projektu: Świętokrzyskie Centrum Onkologii, Wojewódzki Szpital Zespolony, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Czerwonej Górze, Świętokrzyskie Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego, Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy. W ramach projektu wyżej wymienione podmioty lecznicze wyposażono w oprogramowanie oraz sprzęt komputerowy umożliwiające prowadzenie elektronicznej dokumentacji medycznej,  systemy elektronicznej diagnostyki obrazowej typu PACS/RIS , systemy znakowania i identyfikacji towarów w Aptece Szpitalnej w oparciu o kody kreskowe, systemy ewidencji i zarządzania aparaturą medyczną oraz narzędzia analityczne typu BI - Business Intelligence. W ramach projektu uruchomiono Świętokrzyski System Informacji Medycznej (ŚSIM) obejmujący: Platformę Elektronicznej Wymiany Danych Medycznych, Świętokrzyski Węzeł Teleradiologiczny  oraz Świętokrzyskie Centrum Certyfikacji dla Ochrony Zdrowia. Wykonawcą projektu jest firma CompuGroup Medical Polska. Jej zadaniem jest również integracja platformy ze Szpitalnymi Systemami Informacji (HIS). W nowej perspektywie  finansowej planuje się  kolejne inwestycje związane z rozwojem e-zdrowia. Za ok. 7,5 mln zł powstanie Regionalna Platforma Współdzielenia Dokumentacji Medycznej. Ma ona umożliwić ma m.in.: archiwizację długoterminową elektronicznej dokumentacji medycznej pacjenta z systemów HIS/CIS/LIS/RIS oraz badań radiologicznych podłączonych jednostek służby zdrowia za pomocą otwartych protokołów medycznych i standardów integracji, a także udostępnianie zarchiwizowanej elektronicznej dokumentacji medycznej. Drugi projekt przewidziany do realizacji w nowej perspektywie to utworzenie za 47 mln zł. Centrum Przetwarzania Danych Medycznych, z którego korzystać będą mogły wszystkie podmioty lecznicze z terenu województwa. Dolnośląskie e-zdrowie Projekt realizowany w ramach RPO dla Dolnego Śląska, w kilku etapach. I etap został zakończony w maju 2012 r.  Projekt obejmował m.in. doposażenie 12 szpitali w sprzęt informatyczny oraz oprogramowanie do ewidencjonowania zdarzeń medycznych (HIS, RIS, LIS, ERP) oraz dwóch usług elektronicznych: elektroniczny rekord pacjenta dla 12 podmiotów leczniczych na dolnym Śląsku (budżet zadania 7,5 mln zł. ) oraz wspomaganie zarządzania ZOZ na odległość, z którego korzysta obecnie 8 podmiotów leczniczych (budżet zadania 3 mln zł. ). Liderem Projektu był Specjalistyczny Szpital im. dra A. Sokołowskiego w Wałbrzychu. Wykonawcą elektronicznego rekordu pacjenta było konsorcjum na czele którego stał Hewlett Packard Polska sp. z o.o. W ramach projektu zintegrowano lokalne systemy szpitalne HIS, LIS, RIS, ERP i umożliwiono dostęp do wybranych danych medycznych przez upoważnionych pracowników podmiotów uczestniczących w projekcie. Wartość całego projektu to 30 mln zł. W sierpniu 2012 r. rozpoczęto realizację drugiego etapu projektu o wartości 22 mln zł. Zakres projektu obejmuje rozbudowę istniejącego oprogramowania w 9 podmiotach leczniczych  tak aby możliwe było nie tylko ewidencjonowanie zdarzeń medycznych w postaci elektronicznej ale również tworzenie elektronicznych dokumentów medycznych. W ramach projektu przewiduje się utworzenie regionalnej platformy wymiany elektronicznej dokumentacji medycznej wraz ze stworzeniem infrastruktury niezbędnej do ich uruchomienia, a także możliwości udostępniania informacji o zdarzeniach medycznych do platformy P1. Najważniejszym elementem systemu regionalnego ma być regionalne archiwum dokumentacji medycznej. Archiwum to zorganizowane będzie analogicznie do archiwów lokalnych i będzie mogło pełnić funkcje centrum bezpieczeństwa dla systemów lokalnych (kopie bezpieczeństwa) a także będzie w stanie świadczyć usługi składowania dokumentacji medycznej dla mniejszych jednostek, nie posiadających we własnej strukturze organizacyjnej repozytorium dokumentacji elektronicznej. Elektroniczna dokumentacja medyczna wytwarzana lokalnie może być gromadzona na poziomie regionalnym w oparciu o przygotowane w projekcie mechanizmy wymiany danych. Zakończenie projektu przewidywane jest na czerwiec 2015 r. Generalny wykonawca etapu II nie został jeszcze wyłoniony. Realizacja II etapu projektu jest aktualnie na etapie postępowania przetargowego.  Otwarcie ofert ma nastąpić w styczniu 2015 r.  Niezależnie od etapu II aktualnie realizowanych jest pięć niezależnych projektów integracyjnych, które umownie nazwano Dolnośląskie e-Zdrowie etap 3 - Elektroniczny Rekord Pacjenta, Elektroniczna Dokumentacja Medyczna: Rozwój. W ramach projektu kolejnych 16 szpitali ma otrzymać dofinansowanie na podniesienie funkcjonalności posiadanego oprogramowania, doposażenie w niezbędną infrastrukturę informatyczną oraz integrację z regionalną platformą wymiany EDM. Wartość projektu to 6,3 mln zł. Podkarpacki System Informacji Medycznej Projekt obejmuje informatyzację (zakup sprzętu, infrastruktura sieciowa, urządzenia do diagnostyki i radiologii, oprogramowanie HIS) 28 szpitali z Podkarpacia, w tym 8 wojewódzkich i 20 powiatowych oraz utworzenie regionalnej infrastruktury archiwizacji, wymiany i udostępniania danych medycznych. Głównym wykonawcą jest firma Asseco. Za zinformatyzowanie 8 szpitali wojewódzkich oraz utworzenie regionalnej platformy wymiany i udostępniania danych medycznych ma otrzymać blisko 60 mln zł. Integralną częścią projektu jest Regionalne Centrum Informacji Medycznej, które zostanie w całości – sprzęt plus oprogramowanie - zbudowane przez Asseco Poland. W oparciu o autorskie rozwiązania tej firmy lekarze i pacjenci będą mieli dostęp do danych i usług medycznych w czasie rzeczywistym. Możliwe będzie sprawdzanie online dostępności specjalistów w danych placówkach oraz zapisanie się na wizytę przez Internet. Dostępne będą dane medyczne pacjentów, możliwe zlecanie badań pomiędzy szpitalami wg stopnia dostępności, a także informacje o dostępności wolnych łóżek bądź lekarzy danej specjalności w szpitalach - tak ważne dla ratownictwa medycznego. Wraz z platformą umożliwiającą sprawowanie nadzoru online poprzez natychmiastowy dostęp do raportów finansowych, medycznych czy majątkowych, wszystkie te e-usługi utworzą rozwiązanie unikatowe w skali całego kraju – żadne województwo, jak dotąd, nie wdrożyło tak bogatego zakresu usług w obszarze e-zdrowia. W ramach projektu powstanie też Regionalne Centrum Informacji Medycznej, dzięki któremu lekarze i pacjenci będą mieli dostęp do danych i usług medycznych w czasie rzeczywistym. Możliwe będzie m.in. sprawdzanie online dostępności specjalistów w danej placówce oraz zapisanie się na wizytę przez internet. Poprzez RCIM z systemem zintegrowanych zostanie kolejnych 19 szpital powiatowych plus szpital MSW w Rzeszowie. W sumie system, który ma zacząć działać za rok, obejmie 28 szpitali na Podkarpaciu. Łódzkie e-zdrowie Regionalny System Informacji Medycznej Województwa Łódzkiego to pierwszy regionalny system, którego celem była zintegrowana informatyzacja podmiotów leczniczych. Projekt realizowany był w latach 2007 – 2011 i obejmował 18 podmiotów leczniczych. Wprowadzanie RSIM podzielono na dwa etapy. Pierwszy obejmuje budowę odpowiedniej infrastruktury sieciowej, instalację sprzętu i oprogramowania w zakładach opieki zdrowotnej województwa łódzkiego. W drugim etapie powstanie portal medyczny, za pomocą którego pacjent będzie mógł dostać szybką informację o dostępności poszukiwanego specjalisty. Istotną funkcjonalnością portalu jest ewidencja, wskazująca, gdzie znajdują się dokumenty leczenia każdego pacjenta. Łączna wartość projektu to 35,5 mln zł. W odróżnieniu od pozostałych projektów regionalnych w projekcie łódzkim nie przewidziano uruchamianie regionalnej platformy wymiany danych medycznych. Elementem spinającym jest regionalny system zarządzania ochroną zdrowia wspomagający funkcje nadzorcze ze strony samorządu terytorialnego jako organu założycielskiego uczestniczących w projekcie podmiotów leczniczych. Bariery Przedstawiciele samorządów realizujących projekty wśród największych barier w realizacji projektów są zgodni co do barier dla projektów regionalnych. Największy problem dotyczy interoperacyjności systemów istniejących w podmiotach leczniczych co wpływa na problem późniejszej ich integracji. Wymiana systemów informatycznych nie zawsze jest opłacalna ekonomicznie. Kolejny problem to rak standardów tworzenia i przetwarzania EDM opracowanych na poziomie krajowym oraz brak standardów w zakresie tworzenia regionalnych repozytoriów danych medycznych oraz ich integracji z systemami centralnymi na poziomie krajowym. W ramach projektów P1, P2 powstało ich zaledwie kilka (np. zlecenia, recepta), które omijają temat dokumentacji medycznej prowadzonej w szpitalach. W związku z tym wymiana dokumentów medycznych pomiędzy jednostkami jest utrudniona. Poważną barierą są działania niektórych wykonawców, którzy nadużywają przepisów prawa zamówień publicznych. Praktycznie w każdym postepowaniu z zakresu IT i e-zdrowia należy brać pod uwagę odwołania i inne działania przedłużające procedury przygotowania i przeprowadzenia postępowania. Samorządy starają się sobie z tym radzić , ale wymaga to dodatkowych, często znacznych, nakładów czasu i pracy. Wyzwaniem dla projektów niewątpliwe jest brak jednoznacznych regulacji prawnych oraz norm technicznych, które pozwalają budować systemy dotyczące e-zdrowia bez obaw, że w perspektywie konieczności utrzymania trwałości projektów (dla projektów dotowanych z funduszy UE) mogą się zmienić warunki funkcjonowania takiego systemu i może się on okazać bezużyteczny. Realizowane projekty są pionierskie w skali kraju i  brak dobrych praktyk w tym zakresie wymaga wielkiej uwagi przy konstruowaniu zamówień co skutkuje znacznie dłuższymi czasami opracowywania dokumentacji przetargowych. Wielkiej uwagi wymaga też zagadnienie wdrożenia. Wymaga ono ogromnego nakładu pracy związanego ze zmianą organizacji pracy, procesów biznesowych, itp., zmiany mentalności czyli zerwania z dotychczasowymi nawykami, narzucenie wymogów wysokiej kultury organizacyjnej, zrozumienia i wsparcia ze strony zarządów.   Artykuł autora bloga, który ukazał się w VII Tomie "Nowe Technologie w Ochronie Zdrowia" w 2014 r.