Udostępnianie wiarygodnych i aktualnych danych o podmiotach gospodarczych oraz zdarzeniach będących ich udziałem to podstawa sprawnie działającej administracji publicznej. Kluczowym zagadnieniem w tym obszarze jest jawność rejestrów publicznych. Posiadają one rękojmię wiary publicznej, w tym sensie, że mogą stanowić dla obywateli wiarygodną podstawę umożliwiającą podjęcie decyzji o charakterze ekonomicznym, społecznym i administracyjnym. Dostępność danych z rejestrów publicznych to obecnie jedno z głównych wyzwań stojących przed administracją publiczną. Kwestię tę regulują m.in. przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - DzU z 2001 r. nr 112, poz. 1198 (dalej: udip) oraz ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne - DzU z 2005 nr 64 r., poz. 565 (dalej: uinf).

Każdy, czyli kto

Podstawowe kwestie dotyczące prawa obywateli do dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej reguluje art. 61 Konstytucji RP. Zgodnie z nim każdy "obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa". W tym kontekście należy odnieść się do art. 2 ust. 1 udip, w myśl którego prawo do informacji przysługuje każdemu. Artykuł ten poszerza więc krąg podmiotów w stosunku do tego, który został określony w Konstytucji. Pojęcie "każdy" oznacza zarówno osoby fizyczne, osoby prawne, jak i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, np. organizacje społeczne (wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2004 r., II SAB 391/03, LEX nr 169533).

Prawo do dostępu do informacji obejmuje również dostęp do dokumentów. Może być on ograniczony jedynie ze względu na ochronę wolności i praw innych osób oraz podmiotów gospodarczych, a także ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Zasady dostępu do informacji regulują następujące przepisy:

·         art. 8(a) ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1592),

·         art. 11(b) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1591), art. 15(a) ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1590),

·         ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej,

·         regulamin Sejmu,

·         regulamin Senatu.

 

Fragment artykułu opublikowanego przez autora blogu w lipcowym numerze "IT w Administracji"